De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden zijn samen met Waardlanden gestart met de voorbereiding van nieuw regionaal beleid voor huishoudelijk afval en grondstoffen vanaf 2027.
De afgelopen jaren is er in de Waardlanden-gemeenten veel bereikt. Inwoners scheiden afval en grondstoffen steeds beter en de hoeveelheid restafval is duidelijk gedaald. Sinds 2020 is het restafval per inwoner afgenomen van gemiddeld 223 kilo per jaar naar 129,5 kilo in 2025. Dat is een daling van ruim 90 kilo per inwoner. Daarmee is een belangrijke stap gezet.
Tegelijk zijn we er nog niet. In het restafval zitten nog veel waardevolle grondstoffen, zoals gft, pmd en textiel. Ook vraagt de kwaliteit van sommige gescheiden stromen, zoals pmd en gft nog aandacht.
Waarom een volgende stap nodig is
De komende jaren verandert er veel. Er zijn steeds minder grondstoffen, de kosten voor het verwerken van restafval lopen op en landelijke en Europese regels veranderen. Daarnaast verandert de manier waarop we naar afval kijken. Het gaat niet alleen meer om inzamelen, maar om het voorkomen van afval, hergebruik en het beter benutten van grondstoffen. Dat vraagt om een volgende stap richting een nieuwe regionale visie en een uitvoeringsplan. Daarbij gaat het niet alleen om voorzieningen en inzameling, maar ook om hoe afval en grondstoffen in het dagelijks leven worden aangeboden en gescheiden.
Start van een zorgvuldig proces
De voorbereiding begint met een startnotitie. In de startnotitie staat hoe Waardlanden en de vier gemeenten de komende periode samen werken aan een nieuwe regionale visie en een uitvoeringsplan.
De gemeenten zijn gezamenlijk eigenaar van de regionale visie. Waardlanden adviseert, ondersteunt en voert het beleid grotendeels uit. De regionale visie wordt naar verwachting in februari 2027 door de gemeenteraden vastgesteld. Daarna volgt een uitvoeringsplan met maatregelen. Dit plan wordt naar verwachting in mei 2027 door de colleges van de gemeenten vastgesteld.
Nog geen keuzes over maatregelen
De startnotitie beschrijft het proces. Er zijn nu nog geen inhoudelijke keuzes gemaakt over maatregelen of veranderingen. De komende periode wordt eerst in beeld gebracht:wat goed gaat, waar knelpunten en kansen liggen, welke ontwikkelingen op de regio afkomen en welke keuzes voor de toekomst nodig zijn. Pas daarna worden inhoudelijke keuzes gemaakt.
Ervaringen uit de praktijk zijn belangrijk
Bij het opstellen van het nieuwe beleid wordt op verschillende momenten informatie opgehaald bij gemeenten, Waardlanden, inwoners en andere betrokkenen. Het doel is om te komen tot plannen die uitvoerbaar zijn en passen bij de praktijk in de regio. In de komende periode wordt onderzoek gedaan onder inwoners naar hun ervaringen met afval en grondstoffen. Deze inzichten worden zorgvuldig meegewogen bij de verdere uitwerking van de regionale visie en het uitvoeringsplan. De uiteindelijke keuzes worden gemaakt door de gemeenten.
Gericht op de volgende stap
De basis in de regio staat. Inwoners hebben goede voorzieningen om afval en grondstoffen te scheiden. De volgende stap ligt in het verder verbeteren van afval scheiden, het beter benutten van grondstoffen en het voorkomen van afval in het dagelijks leven. Daarom werken de gemeenten en Waardlanden de komende jaren verder aan een aanpak die inwoners hierbij helpt. Zo werken we stap voor stap toe naar minder restafval en meer hergebruik in de regio.